Lời thú nhận sau thất bại: Khi Thổ Nhĩ Kỳ đánh mất mình giữa sân nhà

Đêm ấy ở Istanbul, tiếng còi mãn cuộc vang lên và tôi ngồi lại rất lâu trong khu vực báo chí. Phía dưới sân, Merih Demiral cúi đầu rất sâu. Người đội trưởng 27 tuổi ấy đứng yên đủ lâu để đồng đội phải bước đến vỗ vai. Tôi đếm được bốn lần anh đưa tay lên che mặt. Không phải hành động đẹp đẽ gì để lên ảnh, nhưng đó là thứ tôi sẽ nhớ mãi về trận đấu này — không phải tỷ số, mà là cái cúi đầu của một người đàn ông biết mình đã để cả quốc gia thất vọng. Huấn luyện viên Vincenzo Montella bước vào phòng họp báo với gương mặt không giấu nổi sự nặng nề. Vị chiến lược gia người Ý 52 tuổi này không tìm cách đổ lỗi cho trọng tài, cho mặt sân, hay cho bất kỳ ai khác. Ông nói thẳng: đội bóng của ông đã chơi thứ bóng đá tệ hại trong hiệp một, để thua quá nhiều pha tranh chấp, và để đối thủ thoát qua tuyến giữa quá dễ dàng. Những lời ấy, với một người từng đứng trên đỉnh cao sự nghiệp cầu thủ, không hề dễ nói ra. Thổ Nhĩ Kỳ đã thua cả hai trận sân nhà trước Pháp và Ý. Hai thất bại trên sân nhà trong một bảng đấu có Pháp, Ý và Bỉ — bảng đấu mà tôi gọi là "tử địa" theo đúng nghĩa. Trước mắt họ là hai chuyến làm khách liên tiếp: trước tiên đến Bỉ, sau đó trở lại Ý. Nếu để thua cả hai, vị trí của Montella sẽ lung lay nghiêm trọng. Đây là lúc quan sát kỹ nhất cách một đội bóng bản lĩnh phản ứng sau vết thương. Trong hiệp một, tuyến giữa của Thổ Nhĩ Kỳ mất kiểm soát. Orkun Kökçü bị cô lập, không có ai bọc lót khi tuyến giữa đối phương dâng cao. Ý không cần phải làm gì quá phức tạp — họ chỉ cần vài đường chuyền xuyên tuyến là đủ để đưa bóng vào vùng nguy hiểm. Montella sau trận thừa nhận đội ông "thiếu tinh thần đội bóng" trong hiệp một, ngôn từ mà một huấn luyện viên chỉ dùng khi mọi thứ đã vỡ vụn. Sang hiệp hai, Montella thay đổi. Ông rút Orkun ra, đưa Kerem Aktürkoğlu vào sân. Ngay lập tức, Thổ Nhĩ Kỳ trở nên di chuyển hơn, sáng tạo hơn. Họ tạo được những cơ hội rõ ràng. Phút 80, một cơ hội từ khoảng cách sáu mét hiện ra trước khung thành Ý. Cả khán đài đứng dậy. Rồi bóng đi chệch cột dọc trong tiếng thở dài vỡ vụn. Tôi nghe thấy tiếng vỗ tay loạn nhịp quanh khu vực báo chí — không phải tiếng vỗ tay mừng, mà là tiếng vỗ tay của sự tiếc nuối. Ở tuyến phòng ngự, sai lầm cá nhân dẫn đến bàn thua của Ý. Một khoảnh khắc lơ đễnh, một bước chạy chậm, và sự kháng cự của Thổ Nhĩ Kỳ gãy vụn. Tôi để ý điều này ở nhiều trận: Thổ Nhĩ Kỳ có xu hướng gục ngã tâm lý ngay sau khi thủng lưới. Họ không mất kỹ năng, họ mất niềm tin. Đó là vấn đề của bản lĩnh, không phải của chiến thuật. Nhưng giữa tất cả những nặng nề ấy, có một điểm sáng khiến tôi không thể rời mắt. Arda Güler. Cầu thủ 21 tuổi này bước vào sân và chơi thứ bóng đá khác biệt hoàn toàn với phần còn lại. Những pha đi bóng của cậu khiến hậu vệ Ý phải dừng lại. Những đường chuyền của cậu có trọng lượng và độ chính xác của người đã ở đẳng cấp cao. Khi Arda rời sân, cả khán đài đứng dậy vỗ tay. Tôi đứng dậy theo. Trong cái đêm mà đội bóng của cậu thua trận, một cầu thủ 21 tuổi được tôn vinh như người hùng. Đó là nghịch lý đẹp nhất của bóng đá. Merih Demiral đến khu vực phỏng vấn với ánh mắt đỏ. Anh nói đội bóng cảm thấy xấu hổ, và anh đích thân xin lỗi người hâm mộ đất nước. "Trách nhiệm thuộc về chúng tôi, những người chơi," anh nói. Người đội trưởng này không ẩn mình sau chiến thuật hay bất kỳ điều gì khác. Anh nhận trách nhiệm. Trong thời đại mà cầu thủ thường trốn sau đội ngũ truyền thông, Demiral chọn cách đứng thẳng và nói tiếng nói thật. Một chi tiết nhỏ lọt qua mọi bản tin. Trước trận đấu, Leonardo Bonucci — người đội trưởng huyền thoại của Ý, người đã khoác áo đội tuyển quốc gia nhiều năm — đứng ở khu vực hành lang gặp lại İrfan Can và İsmail, những đồng đội cũ tại Fenerbahçe. Bonucci chuyển đến Fenerbahçe theo dạng chuyển nhượng tự do từ Union Berlin, không mất phí chuyển nhượng. Một trung vệ già, một bản hợp đồng ngắn hạn, một ông lớn Thổ Nhĩ Kỳ vẫn đủ sức hút để các ngôi sao kinh nghiệm chọn làm bến đỗ cuối. Đó là tín hiệu về vị thế của bóng đá Thổ Nhĩ Kỳ — không ở đỉnh châu Âu, nhưng đủ tầm để mua kinh nghiệm. Vấn đề lớn nhất của Thổ Nhĩ Kỳ lúc này không phải là thua Ý hay thua Pháp. Vấn đề là sự phụ thuộc ngày càng rõ vào một cá nhân. Arda Güler là món quà của bóng đá Thổ Nhĩ Kỳ, nhưng đội bóng đang quá dựa vào cậu. Trong trận, khi Arda vào sân, đội bóng chơi khác. Khi không có cậu, đội bóng bế tắc. Đó không phải là tín hiệu của một đội bóng trưởng thành. Nếu Arda chấn thương, nếu cậu mất phong độ, nếu một đối thủ biết cách khóa cậu — Thổ Nhĩ Kỳ sẽ còn ai để tạo khác biệt? Kerem, Demir Ege, İrfan Can — họ có đủ tầm để san sẻ gánh nặng không? Đáng lo ngại hơn, Thổ Nhĩ Kỳ đang phát triển một kiểu tâm lý nguy hiểm: đặt hy vọng vào khoảnh khắc cá nhân thay vì xây dựng hệ thống. Arda Güler ghi bàn, Arda Güler kiến tạo, Arda Güler được vỗ tay. Mọi thứ khác trở thành phần phông. Người hâm mộ Thổ Nhĩ Kỳ đang mơ về một đội bóng xoay quanh một thiên tài. Nhưng lịch sử bóng đá đầy những câu chuyện về những đội bóng tan rã vì phụ thuộc vào một người. Hai chuyến làm khách tới đây sẽ tiết lộ rât nhiều. Đến Bỉ — nơi mà tuyến giữa đối phương có thể nghiền nát mọi sự non nớt. Rồi đến Ý — nơi mà nỗi đau cũ vẫn còn chưa lành. Montella sẽ phải chọn: giữ Orkun, hay xây dựng lại tuyến giữa xung quanh một cấu trúc khác. Ông sẽ phải quyết định: Arda Güler vào sân từ đầu, hay tiếp tục là người thay đổi cục diện hiệp hai. Đêm ấy, khi rời sân vận động, tôi nhớ đến câu nói của một huấn luyện viên kỳ cựu người Nhật mà tôi từng gặp tại Kashima: "Thất bại không định nghĩa được con người. Cách họ đứng dậy mới định nghĩa được." Thổ Nhĩ Kỳ đã thua trên sân nhà. Nhưng họ vẫn còn hai trận để chứng minh điều ngược lại. Và Arda Güler, người được tôn vinh trong thất bại, sẽ sớm học được rằng ngọn đuốc tỏa sáng nhất cũng dễ bị thổi tắt nhất.